AV TÜFEĞİ NAMLU İMALATINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

 - Namlu, Alaşımlı çeliklerden soğuk dövme veya doludan malzemeden delme olarak imal    edilmelidir.

 - Namlunun eksen kaçıklığı, namlunun herhangi bir kesitinde 0,15 mm’den fazla olmamalıdır.

 - İmalâtçı tüfekler için imal ettiği bütün namlulara namlu basınç deneyini uygulamalıdır.

- Sürsajlı fişek ile basınç deneyi uygulandığında namlunun hiç bir yerinde kalıcı biçim   değişmesi,çatlama,yarılma,şişme vb. kusurlar görülmemelidir.

 - Namluların birbirine tespiti, iki tetik ile birden fazla normal fişekle ateş edildiği zaman ayrılmayacak şekilde bağlanmış olmalıdır.

- Namluları birbirine bağlayan çelik şeritlerin üst yüzeyi düz veya iç bükey olmalı ve ışığı yansıtmayacak şekilde tırtıllanmalıdır.

 - İki namlunun ve bunları bağlayan şeridin birleştirilmesi sert lehimle veya mekanik geçme ile yapılmalıdır. Bu bağlantılar, namlular birbirinden ayrılamayacak kadar sağlam olmalı ve namlu çeliğinin kalitesini bozmayacak şekilde yapılmalıdır.

- Arpacık ve kayış halkası namluya sert lehimle veya namlu şeridine cıvata ile tespit edilmelidir.

AV TÜFEĞİ PARÇALARINDA KULLANILAN MALZEMELER

Av Tüfekleri Parçalarında Kullanılan Malzemeler

Parçanın Adı                                Yapıldığı Malzemenin Kısa Adı                              

Namlu                              Islah çeliği (C60, 42 CrMo4, 34 CrMo4,32 Cr Mo12)    

Kubuz                            Genel Yapı Çeliği(S Fe 37-2, Fe 60-2, Fe 70-2)(7075 T6) = AlZnMgCu1,5

Tetik, horoz,fişek haznesi, kilit parçaları,mekanizma, şerit,şoklar,                             C45,C60,42CrMo4,18NiCrMo5

Yaylar                               Yay çelikleri(D kalite)

İğne ve pimler                     Islah çeliği (C 22, C 45, C 50 , C 60, 50CrMo4)

Kundak ve el kundağı          Rutubeti en çok % 8-13 kayın veya ceviz ağacı veya polimer malzeme

El kundak demiri                 S Fe 37-2

Tetik Korkuluğu                  Genel yapı çeliği, Polimer malzeme

1) Mekânik özellikleri daha iyi olmak şartı ile başka malzemeler de kullanılabilir

TS870′E GÖRE TETİK KUVVETİ

- Tetik ve Tetik Korkuluğu

Tetik, kubuza sağlam bir şekilde takılmış olmalı ve korkuluk içine alınmış bulunmalıdır. Tetikler, nişan hattı doğrultusunda 20 N – 35 N’luk bir kuvvet uygulanması halinde şmelidir.İki tetiklilerde ön tetik düşürme kuvveti arka tetiğinkinden 2,5 N – 3 N’dan az olmalıdır.

( 1N = 0,102 kgf)

İki tetik orta noktası arasındaki uzaklık 23 mm – 25 mm olmalıdır. Ön tetik tercihan mafsallı olarak yapılabilir.Korkuluk ve tetik parmakların rahatlıkla hareket edebileceği boyut ve biçimde yapılmalıdır

 

7,65 BERATTA ARIZA VE TUTUKLUK NEDENLERİ

        ARIZA VE TUTUKLUKLAR  :

 

ARIZA/TUTUKLUK

MUHTEMEL NEDENİ

GİDERİLME

Besleme arızası/tutukluğu

(Kapak takımı tarafından fişeğin şarjörden çıkarılamaması

– En üstteki fişek şarjöre uygun yerleştirilmemiştir.

– Kirli veya paslı şarjör

– Şarjör parçalarının uygun birleştirilmemesi

– Kırık, hasarlı araçlar

– Aşınmış veya kırık şarjör kilit düğmesi

–Şarjör yeniden doldurulur

–Temizlenir ve yağlanır

– Sökülür ve uygun biçimde takılır

– Şarjör değiştirilir

– Değiştirilir

Fişeğin atım yatağına sürülememesi

– Atım yatağı kirli veya tıkalıdır

– Zayıf yerine getiren yay

– Kapak takımının çalıştığı kanallarda çapak/kir

– Atım yatağı temizlenir

– Yerine getiren yay değiştirilir

—Temizlenir

Fişeğin ateşlenememesi

– Kırık/ucu aşınmış iğne

– Eğri/kırık horoz mesnedi

– Zayıf horoz mesnet yayı

– Ateşleme iğnesi değiştirilir

– Horoz mesnedi değiştirilir

– Yay değiştirilir

Boş kovan/fişeğin atım yatağından çekilememesi

– Kirli atım yatağı

– Karıncalanmış atım yatağı

– Kırık/aşınmış tırnak

– Zayıf tırnak yayı

– Atım yatağı temizlenir

–Aşırı karıncalanma varsa namlu değiştirilir

– Tırnak değiştirilir

– Tırnak yayı değiştirilir

Boş kovan atılamaması

– Arızalı veya aşınmış tırnak, tırnak yayı veya boş kovan atacağı

– Değiştirilir

Silahın kurulamaması

– Aşınmış horoz çentiği

– Aşınmış tulumba çenesi

– Zayıf/Kırık tulumba yayı

– Horoz değiştirilir

– Tulumba değiştirilir

– Yay değiştirilir

Şarjörde fişek bittiği halde kapak takımının geride kalmaması

– Zayıf şarjör yayı

– Ezik/deforme olmuş şarjör gövdesi

– Kırık/aşınmış kapak takımını geride tutma mandalı çenesi

– Değiştirilir

– Şarjör değiştirilir

– Kapak takımı geride tutma mandalı değiştirilir

Tam otomatik ateşleme

– Kırık tulumba yayı

– Aşınmış horoz çentiği

– Aşınmış tulumba çenesi

– Aşınmış tetik ara parçası

– Tulumba yayı değiştirilir

– Horoz değiştirilir

– Tulumba değiştirilir

– Tetik ara parçası değiştirilir

 

AV TÜFEKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI

Av tüfekleri namlu çaplarına (kalibre) göre:

4 kalibre

8 kalibre

10 kalibre

12 kalibre

14 kalibre

16 kalibre

20 kalibre

24 kalibre

28 kalibre

32 kalibre

36 kalibre

olmak üzere onbir sınıfa,

Müsabaka için kullanılan av tüfekleri ise:

Skeet

Trap

olmak üzere iki sınıfa ayrılır.

Tipler

Av tüfekleri namlularına göre:

- Bir namlulu av tüfekleri,

- İki namlulu av tüfekleri,

- Değiştirilebilir namlulu av tüfekleri,

olmak üzere üç tipe ayrılır.

Bir namlulu av tüfekleri namluların konumuna ve doldurma şekline göre:

- Bir atışlı kırma,

- Bir atışlı sürgülü,

- Fişek hazneli sürgülü doldurmalı,

- Fişek hazneli pompalı av tüfeği

- Fişek hazneli yarı otomatik av tüfeği,

- Fişek hazneli hem pompalı hem yarı otomatik av tüfeği,

olmak üzere altı türe,

İki namlulu av tüfekleri namluların konumuna ve doldurma şekline göre:

- Yanyana namlulu kırma (Çifte),

- Yanyana namlulu sürgülü (Çifte),

- Üst üste namlulu kırma (Süperpoze)

olmak üzere üç türe ayrılır.

AV TÜFEĞİ SEÇİMİ

Eğer ilk tüfeğiniz olacaksa öncelikle, ağırlıklı olarak en çok hangi avlara gideceğinizi gözönüne alarak seçim yapmalısınız. Her av için özel olarak ayrı ayrı seçilmiş tüfekler, mutlaka tüm avlarda kullanılan tek bir tüfeğe nazaran daha iyi sonuç elde etmenizi sağlar.          Tüm avlar için tek tüfek: 12 kalibre, 71 cm. namlulu, ful (*) ve çeyrek şoklu (***)    Bıldırcın ve çulluk tüfeği:  12 veya 20 kalibre, 55-60 cm. namlulu, silindir (*****) veya Improved silindir (****) şoklu    Ördek tüfeği : 12 veya 20 kalibre, 71 veya 76 cm. namlulu, ful/modified (***) şoklu    Kaz tüfeği:  12 kalibre, 71 veya 76 cm. namlulu, ful/ful şoklu    Keklik tüfeği : Keklik yakın veya uzak havalanma konusunda çok farklılık arzeden bir av kuşu olduğundan tüfek seçiminizde avlanacağınız meraya uygun karar vermeniz daha doğru olur.     Domuz tüfeği: 12 kalibre, 55 cm. namlulu, silindir/ silindir şoklu        Kalibre, namlu boyu ve şok parametrelerini tercih ettiğiniz ava veya avlara uygun olarak tespit ettikten sonra, sıra çifte, superpoze, pompalı ve yarı otomatik tüfek arasındaki seçimi yapmaktır. Tüfek cinsi tamamen kişisel tercih olup, bence aralarından hiçbiri diğerlerine nazaran daha üstün değildir. Çünkü her cins av tüfeğinin bir diğerine kıyasla bazı noktalarda avantajı varsa da, başka açılardan da dezavantaj arzetmektedir. Örneğin yarı otomatik tüfekle, pompalıya göre daha seri atış yapabilirken, fişek sıkışma riski ve yüzde 10 ila 30 arasında, yeni fişeği barut gazı gücüyle sürmesinden dolayı güç kaybı söz konusudur. Ayrıca çifte veya superpozedeki gibi aynı anda değişik iki fişeği namluya sürme avantajı yoktur ve aynı anda iki farklı şok kullanma avantajı yoktur.           Kundak tipi, boyu ve düşüklüğü. Önce tabanca veya İngiliz kundak arasında, hangisinin size daha rahat oturduğunu tespit etmelisiniz.  Piyasada İngiliz kundaklı tüfek pek nadiren bulunur ve kundak ölçüleri de, kundak boyu 35,5-36 cm. kundak düşüklüğü de 5,5 cm. gibi bir standarda oturtulmuştur. Bu ölçüler bence 165 cm. boyunda, kısa boyunlu ve kilolu bir avcının ölçüsüdür. Eğer bu yapıda biriyseniz, size uygun tüfek bulmada çok şanslı olduğunuzu söyleyebilirim. Aksi takdirde sipariş üzerine yaptırmanız daha iyi olur.                Yürüyüş avları için özellikle hafif tüfek, hatta sadece 20 kalibre tüfek bence bıldırcın çulluk, keklik ve ördek gibi, kaz ve domuz haricindeki tüm avlar için idealdir. Bek ve güme avlarında tüfeğin ağırlığı önem taşımaz. Ancak kaz ve ördek avında yarı magnum ve magnum fişek kullanacaksanız, bu sefer tam aksi, nispeten, 3,400 gramın üstünde ağır tüfek tercih ediniz. Çünkü geri tepmeyi tüfeğin ağırlığı karşılayacaktır        Saklanmanızı gerektiren ördek, kaz gibi güme avlarıyla, domuz gibi bek avlarında kubuzu ve namlusu parlamayan mat tüfekleri tercih ediniz.                 Tüfeğin mekanik özelliklerinden sonra en önemli kısmı ahşap aksamları olan kundak (dipçik) ve el kundağıdır. Daha önceleri de belirttiğim gibi genelde standart üretim tüfeklerde kundak ve el kundakları aşağı yukarı çok yakın ölçülerde imal edilmektedirler. Buna göre, tetiğin önünden kundağın en arkasına kadar olan “kundak boyu” dediğimiz mesafe standart tüfeklerde 35-36 cm arasında, tüfeği düz bir zemine ters olarak yatırdığınız zaman, zeminle kundağın en arka üst noktası arasında kalan mesafe ki “kundak düşüklüğü” 5-5.6 cm olarak üretilmektedir. Bu ölçüler yaklaşık 170 cm boyunda, boyun yüksekliği normal bir avcı için uygundur. Ancak boyunuzun 180 cm üzerinde veya 170 cm altında olması, (ayrıca kısa veya uzun boyunlu) boyunuza göre aşırı kilolu olmanız sizi anında standart dışı bırakacaktır. Bu durumda bir insan nasıl konfeksiyon giyemiyor ve terziye gitmek zorunda kalıyorsa, avda netice almak istiyorsa da tüfeğini ya özel olarak imal ettirmeli veya kundak ve el kundağını ayrıca bir silah ustasında kendi ölçülerine göre düzelttirmelidir.
  El kundağında tüfeği iyi kavramak için önemli olduğundan, elinizin büyüklüğüne ve parmak uzunluğuna uygun kalınlık ve ergonomide yapılmalıdır. Kundak modelleriyle ilgili olarak “ortopedi” sözcüğü sıkça kullanılmakla beraber “ortopedi” aslında tıp literatüründe ayak ergonomisini kasteder.        Tüfek kundaklarında; tabanca, Monte Carlo, skeet, düz, İngiliz, damla, top kabze, kaz göğsü veya kursaklı İngiliz, gibi çeşit çeşit modeller mevcuttur. Ancak yaygın olarak kullanılan iki ana model vardır; tabanca ve İngiliz. Genelde bu kundakların avantajlarını bilen eski avcılar özellikle İngiliz kundağı tercih ederler. Bence İngiliz kundak, nişan alma esnasında sağ elinizi tabanca kundağa takılmadan daha seri bir şekilde tetiğe ulaştıracaktır. Eski klasik tüfeklerin, hâlâ yine en kaliteli ve pahalı tüfeklerin İngiliz kundaklı olarak yapıldığına bakarsak Holland Holland, Westley Richards, Beretta, Browning, Perazzi gibi imalatçıların bir bildikleri vardır herhalde. İngiliz kundak ayrıca hafiflik avantajı da sağlar.        Seçeceğiniz tüfeğin kundağının, yukarıdan veya arkadan baktığınızda tüfeğin ekseninden sağa doğru çok hafif kaçık olmasına dikkat ediniz. Kaçıklık kundağın arka üst kısmından 4 mm, kundağın arka alt kısmından 8 mm kadar olmalıdır. Bu şekilde kundak, göz ve kundağı yasladığınız sağ omuz arasındaki mesafeyi kompanse edecek ve tüfeğin üstüne yatarak zaman kaybetmenizi ve kötü nişan almanızı önleyecektir. Solaklar için tabii ki tam tersi olması gerekir, eğer bulabilirlerse.               Ördek, kaz ve domuz gibi kamuflaj gerektiren bek avlarında kullanacağınız tüfeklerin namlu ve diğer metal aksamlarının mat olmasına dikkat etmelisiniz. Parlak menevişli tüfekler güneş ışıklarını yansıtacağı için ne kadar iyi kamuflaj yapmış olsanız dahi sizi belli edecektir. Yürüyüş avlarında daha ağırlıklı çıkmayı planlıyorsanız tercih edeceğiniz tüfekler 3 kg’ın altında olmalıdır. Avdaki ilk iki saatten sonra 3 kg’ın üstündeki her 100 gram tüfeğe 0.5 kg ilave edecektir. Üzerinizde taşıdığınız herhangi bir aksesuar, moment mesafesi sıfır olacağından size bire bir yük getirirken, av tüfeğinizin ağırlık merkezi genelde vücudunuzun ekseninden ortalama 40-50 cm uzakta bulunacağından moment oluşur ve mesafe ile lineer (doğru) orantılı olarak ekstra ağırlık bindirir ve bu ağırlık özellikle hava ısısının artmasıyla ve saatler ilerledikçe eksponensiyel olarak artar. Özellikle bıldırcın ve keklik avları için ağırlıkları 2600-2800 gr arasında değişen 20 kalibre tüfekleri öneririm. Yalnız bek avı olan kaz ve ördek avlarında eğer magnum veya 36 gr 40 gr gibi dolular kullanacaksanız, tam tersi 3250 gr ve üstü tüfekleri tercih etmelisiniz. Aksi takdirde hem tüfek şahlanacaktır hem de ilk on onbeş atıştan sonra omuzunuz ve yanağınız acıyacaktır. Ağır dolularda yarı otomatik tüfekler “recoli” sayesinde yani fişek sürmek ve mekanizmayı yeniden kurmak için yaptığı geri hareket esnasında mekanizmadaki yay amortisör vazifesi görmekte ve geri tepmeyi minimuma indirmektedir. Ancak yarı otomatiklerde de yüzde on ila onbeş arasında enerji kaybı söz konusudur.         Kaz avı haricinde “magnum” tüfek gerekli değildir. Bunun içinde senede veya ömrünüzde bir iki kere gidebileceğiniz kaz avına da uysun diye magnum tüfeğin hamallığını yapmak pek akıllıca değildir. Ayrıca fişek yatağının 6 mm uzun olmasının standart fişek kullanıldığında saçma dağılımını bozduğunu iddia edenler de vardır.       

GENEL EMNİYET KURALLARI

–Düz yüzeylere kesinlikle atış yapmayınız
–Atıştan önce ve atış sırasında alkol,uyuşturucu,ilaç vs.kullanmaktan kaçınınız.
–Atış yapmadığınız zamanlarda fişek yatağında mermi olmadığınan emin olunuz.
–Mermiler rutubet almaması için oda sıcaklığında havadar bir yerde muhafaza edilmelidir.
–Tabancayı kullanan kişinin diğer kişilerden en az 2m uzaklıkda bulunması gerekir.çocukların bölgede bulunmasına hiçbirzaman izin verilmemelidir.
–Atış sırasında kulaklık ve koruyucu gözlük kullanınız.
–Silahınızla mermileri ayrıbir yerde ve çocukların ulaşamıyacağı bir yerde muhafaza ediniz.
–Silahınızı ateş etmek istemediğiniz hiçbir nesneye doğrulmayınız.
–Bir silahı kullanmadan önce çalışma şeklini bildiğinizden emin olun.
–Silahınızda kalibresine uygun mermi kullandığınızdan emin olun.
–Silahınıza mermi koymadan önce ,merminin barut yanmasından meydana gelen kalıntılardan,çamur,mermi artıkları gibi tıkanıklardan arındırılmış olduğunu
kontrol ediniz.Bunlar tabanca parçalarının kırılması ve şişmesine sebep olabilir.
–Kazalar ,herzaman temel emniyet kurallarına riayet edilmemiş olmasının bir neticesidir.

NAMLU YİV-SET AÇMA YÖNTEMLERİ

     Bu konuda birçok yöntem vardır.Kimyasal rifling (asitle namlu ic yuzeyinin asindirilarak sekillendirilmesi) Erozyon rifling (Bakir elektodlarla namlu ic yuzeyininde elektro erozyon yontemiyle yiv acilmasi)-Hegzagonal rifling(Genellikle altigen veya daha cok koseli namlu ic formunun duz olarak yiv acildiktan sonra isitilarak bukulmesi)gibi yontemleri saymazsak . Yaygin olarak uygulanan 3 ana yontem mevcuttur.

1)Cut rifling (Kesme yontemi).
Tek yiv formundaki rifling hook tabir edilen kesme cakisinin elle yuzlerce kez namlu icerisinden gecirilerek yivlerin tek tek acilmasidir .Kullanilan en eski yontem olmasina ve bir namlunun yiv-set acilmasi isleminin bazi durumlarda 1 gun surmesine ragmen  (mekanik ve fiziksel gerilimlerden arindirilmis) ve mukemmel dagilim icin tercih edilen bir yontemdirBaşlangıçta el ile yapılan bu işlem seri üretime uygun olmadığından,daha sonra hidrolikyarı otomatik preslerde ,broş olarak tabir edilen tek mil üzerine işlenmiş peşpeşe sıralı çoklu takımla(broş)tek geçişte talaş kaldırılarak yiv-set formu elde edilir..Bartlein ,Border ,Krieger ve Lawton Barrels seri uretimlerini bu yontemle yapan en taninmis ureticilerden bazilaridir.

2)Pull Button (Cekirdek cekme yontemi).
Dugme tabir edilen ,Sert celik veya karburden imal çekirdeğin namlu icerisinden  bir kuvvetle cekilerek veya itilerek, cekirdek yuzey formunun namlu icine aktarilmasi yontemi olup en sık kullanilan yontemdir.Ekonomik ve seri uretime uygundur , .Broughton ,Kostyshyn ,Lawton ,Schneider ve Lothar Walther bu yontemle uretim yapan baslica firmalardir.

3)Hammer force(dovme yontemi)

 Standart çapından  buyuk delinmis ve honlanmış namlu borusu icerisine yerlestirilen, dis yuzeyi yiv-set formundaki yuksek tokluklu karbürden imal edilmiş malafanın, namlu icine sokularak namlunun distan soğuk dovulmesi suretiyle formun namlu icine islenmesi yontemidir, Yatırım ve işletme maliyeti yüksektir.

Sertaç ÖZER

  Mak.Müh.

 

MENZİL VE HIZ

Menzil; “Azami menzil” ve “Etkili menzil” olarak iki türlü tanımlanır. Azami menzil; merminin ulaşabileceği en uzak mesafedir. Etkili menzil ise, merminin öldürücü tesirinin olduğu en uzak mesafedir.

Her mermi namluyu terk ettikten sonra belli bir mesafe düz (düz kabul edilecek kadar az bir sehim [sarkma] yapar) gider, daha sonra düşmeye başlar. Düşmeye başlamasıyla birlikte öldürücü etkisini de kaybeder. Okumaya devam et

SİLAH KULLANIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR

a) Silahın emniyetli olarak nasıl kullanılacağı öğrenilmelidir Emniyetli olarak nasıl kullanılacağını öğrenmeden hiç kimse silah kullanmamalıdır

b) Silah sahipleri silah kullanımında ve muhafazasında asla aşırı güven duymamalıdırlar
c) Silaha her zaman doluymuş gibi davranılmalıdır Silah ele alındığında her zaman çok büyük özen gösterilmelidir Okumaya devam et